CEP TELEFONLARINA DİKKAT

BOYUN AĞRILARINIZIN NEDENİ OLABİLİR

Prof. Dr. Necdet Şükrü Altun

Eğer günün büyük bir kısmında cep telefonu veya diz üstü bilgisayar kullanıyorsanız, çekmiş olduğunuz boyun ağrılarınızın nedeni Yazan Boyun Hastalığı (Writing Neck veya Texting Neck) olabilir. Ya da bir süre sonra yaşayacağınız boyun ağrıları için adaysınız demektir.

Bunlar bir birlerinin aksi yönüne bakan, bir birleriyle bitişik yay şeklindeki eğriliklerdir ve bacaklarından çekilmiş “S” harfi görünümündedir. Bu yayların boyunda olanın açıklığı arkaya doğru, sırttaki öne doğru ve beldeki tekrar arkaya doğrudur. En üst ucunda başı taşıyan omurganın bu şekli sayesinde omurganın hareketiyle birlikte, vücut ağırlık merkezinin dengesi korunmuş olur. Ayakta duran ve sağlıklı bir omurgaya sahip olan kişide, vücut ağırlık merkezi, kulaktan, omuzdan 1. bel omurundan, kalça ekleminde, diz ekleminden ve ayak bileğinden geçer. Bu denge aynı zamanda vücudumuzun kasları sayesinde sağlanmış olur.

Bunu daha iyi anlayabilmek için biraz omurganızın anatomik yapısına ve çalışma prensibine göz atmak gerekir. Omurga, öne arka planda bakıldığında düz bir doğru üzerindeyken, yandan bakıldığında bazı eğrilikler gösterir.

Başımızı öne doğru eğdiğimizde, başımız vücut ağırlık merkezinin önünde yer alır, bu durumda boyun kasları bir çadırın ipleri gibi davranır ve başı ağırlık merkezinin önünde taşımak zorunda kalır. Başımızın ağırlığı ortalama 4.5 kg kadardır. Başımızı 15 derece öne eğdiğimizde, boyun omurgamızım taşımak zorunda kaldığı ağırlık 12.5 kg olur. Bu ağırlık 30 derecede 18 kg, 45 derecede 22 kg, 60 derecede ise 27 kg dır.

Cep telefonu veya diz üstü bilgisayar kullandığımızda, boyun omurgamız ve boyun kaslarımız neredeyse gün boyu ortalama 20-25 kilogramlık bir ağırlığı taşımak zorunda kalmaktadır. Buna bağlı olarak çıkan sorunlar şöyle sıralanabilir:

Yorulan boyun kaslarında meydana gelen spazmın sonucunda, boyunda sertlik gelişir, boyun hareketleri zorlaşır ve ağrılı olur. Sık sık boyun tutulmaları yaşanır. Kaslarda oluşacak yetmezlik ve dengesizlik bütün ağırlığın boyun omurgasına, disklere ve eklem yüzlerine binmesine neden olur. Bu durum daha sonra boyun omurlarında başlayacak kireçlenmenin hazırlayıcısıdır. Boyunda başlayan ağrı, zamanla, sırta ve omuzlara doğru yayılabilir. Bir süre sonra baş ağrısı tabloya eklenebilir.

Henüz omurgası uzamakta olan, büyüyen çocuklarda, yazan boyun pozisyonun etkileri daha ciddi boyutlara ulaşabilir. Günün büyük bir kısmını başı önüne eğik olarak geçiren çocukların omurgası büyürken, bu pozisyonun oluşturmuş olduğu biyomekanik güçlerin etkisi altında, normal anatomik yapısının dışında bir gelişim gösterebilir. Normalde açıklığı arkaya doğru bakan yay şeklindeki doğal eğrilik, ortadan kalkar, düzleşir ve zamanla tersine dönebilir. Baş öne doğru yer değiştirir, boyun uzamış gibi bir görünür Kaplumbağa boynu). Başlangıçta düzelebilen bu şekil bozukluğu, zamanla omurganın bu duruş şekline uyum göstermesiyle kalıcı ve yapısal bir hale gelebilir. Böyle bir durumda, yapısal değişiklik boyun omurgası ile sınırlı kalmaz. Omurganın boyundaki doğal eğriliğinin ortadan kalkması ile omurganın dengesi değişince, omurganın diğer kısımları buna uymaya çalışır. Sırt omurgasında kamburluk, bel çukurluğunda artma oluşur.

Cep telefonunun yoğun bir şekilde kullanımı ile gündeme gelen Yazan Boyun Hastalığı’nın nedenlerini, cep telefonu ve diz üstü bilgisayar kullanımı ile sınırlamak doğru değildir. İşi gereği günün büyük bir kısmını bu duruş bozukluğu ile geçiren herkes böyle bir sorunu yaşamak için aday demektir.

Solda: Nornal boyun omurgası. Ortada: Cep telefonu ya da dizüstü bilgisayar kullanırken boyun omurgamızın durumu. Sağda: Genç hastada doğal eğriliğini kaybetmiş ve düzleşmiş boyun omurgası.

Modern çağın bir hastalığı olarak kabul edilen Yazan Boyun Hastalığı, cep telefonu kullanımının artmasına bağlı olarak daha çok kişiyi etkiler hale gelmiştir. Yapılan araştırmalar, ABD’de, 14-18 yaşa arasındaki gençlerin % 87 sinin cep telefonu sahibi olduğunu göstermektedir. İngiltere’de 12-15 yaş grubu için bu oran %79 dur. 18-34 yaş grubunda ise cep telefonu kullanma oranı ABD’de % 92 ye, Avusturalya’da ise % 95’e çıkmaktadır.

Yazan Boyun hastalığından nasıl korunuruz?

Yaşadığımız çağın gereği olarak cep telefonu ve bilgisayar kullanımından vazgeçmeyeceğimize göre, yapacağımız küçük düzenlemeler ile sağlığımızı koruyabilir, bizi sıkıntıya sokacak sorunlardan kaçınabiliriz. Bunun için öncelikle aşırı kullanımdan vaz geçmeliyiz. Cep telefonumuzu, başımızı ve kollarımızı zorlamayacak şekilde göz hizasına gelecek şekilde kullanmalıyız. Koşullar elverdiğinde masaüstü bilgisayar kullanmalıyız. Ancak diz üstü bilgisayar kullanmak durumundaysak, altına ve arkasına destek koyarak göz hizasına gelecek şekilde yerleştirerek kullanmalıyız. Her ne nedenle olursa olsun, uzun süre aynı pozisyonda kalmayıp, kullanmadığımız eklemlerimizi ve kaslarımızın çalışmasına olanak verecek şekilde hareket etmeliyiz.

Önemli Not:

Bu tür düzenlemeler boynumuzda oluşabilecek sorunların önlenmesi için yeterli değildir. Bunun için güçlü, sırt, boyun ve omuz kaslarına ihtiyacımız vardır. Sadece Yazan Boyun sorununun önlenmesi için değil, başka nedenlerle oluşabilecek boyun ağrılarının önlenmesi veya tedavisi için de uygun egzersiz programları ile sırt, boyun ve omuz kuşağı kaslarımızı güçlendirmeliyiz.

Kaynakça:

1. Neupane S, Ifthikar Ali UT, Mathew A. Text-Neck Syndrome-Systemic review. Imperial Journal of Interdisciplinary Research. 2017;3(7):141-148. Accessed 18 July 2019.

2. Vate-U-Lan P. Text Neck Epidemic: A growing problem for smart phone users in Thailand. Proceedings of the twelfth international conference of eLearining for knowledge based society; 2015 December 11-12; Thailand

3. Toh SH, Coenen P, Howie EK, Straker LM. The associations of mobile touch screen device use with musculoskeletal symptoms and exposures: a systematic review. PLoS One 2017; 12(8): e0181220. Accessed 18 July 2019.

4. Sharan D, Mohandoss M, Ranganathan R, Jose J. Musculoskeletal disorders of upper extremities due to extensive usage of hand held devices. Annals of Ann Occup Environ Med. 2014; 26(22). Accessed 18 July 2019.

5. Kwon JW, Son SM, Lee NK. Changes in upper-extremity muscle activities due to head position in subjects with a forward head posture and rounded shoulders. J Phys Ther Sci. 2015. 27; 6:1739–1742. Accessed 18 July 2019

Cep Telefonlarına Dikkat! Boyun Ağrılarınızın Nedeni Olabilir